İletişimde Karikatür ve Toplum

Çizgi romancıların belki de en fazla rahatsızlık duydukları konulardan biri çizgi romana “karikatür” denmesidir. İlgili biri ikisi arasındaki farkları bilirken gördüğü her çizgiye karikatür deme alışkanlığı olanların sayısı maalesef çok fazladır. Ancak yine ilgili biri çizgi roman – karikatür ilişkisini ayırt edebildiği gibi ilişkideki ortak yanları da görebilmektedir. Bu nedenle çizgi romana katkı sağlayabileceği inancıyla karikatürle ilgili kaynakları da bu bölüme eklemeyi sürdüreceğiz.

 

İletişimde Karikatür ve Toplum

 

Hıfzı Topuz

110 sayfa

 

Anadolu Üniversitesi Basımevi

Eskişehir, 1986

 

Eser, araştırmacı Hıfzı Topuz’un karikatür sanatına ilişkin kapsamlı bir çalışmasıdır. Karikatürün teknik etmenleri, mesajları, olanakları ve hedefleri bu kitapta dünya örnekleriyle bir araya getirilmiş.

 

Her sanatın temelinde yer alan “bir kaygıyı, mesajı, düşünceyi iletme kaygısı” elbette çizgi romanda da mevcuttur. Teknik etmenler ve öğeler bir yana “içeriği” güçlendirmek ve buna bağlı olarak anlatım olanaklarını kullanmayı becerebilmek esastır. Bu bakımdan birebir çizgi romanla ilgisi olmasa da bu kitabın esas aldığı konuları çizgi romana uyarlayabilmek oldukça önemli.

 

Önsöz – İletişim olarak karikatür

 

BİRİNCİ BÖLÜM – İleti olarak Karikatür

 

A – Belirtilenler ve Temalar

B – Verici: Karikatürcü

            1. Amacı

            2. Yeteneği ve Genel Kültürü

            3. Karikatürcünün İnançları

C – İleti: Karikatür

            1. Gülmece nedir?

            2. Biçin

            3. Simge

            4. Altyazı

            5. Kodlar

            6. İçerik

            7. Biçem

D – Hazırlama Teknikleri

            1. Grafik Tekniklere Göre

            2. Kullanışına Göre

            3. Maskeler ve Fetişler

E – İletim Kanalı

F – Karikatürün Basında Sunuluşu

G – Karikatür Piyasası

H – Karikatürün İşlevleri

 

İKİNCİ BÖLÜM – Alınış ve Karikatürün Etkileri

 

A – Alıcılar

B – Alınış ve Algı

C – Toplumun İletiye Tepkileri

            1. Medyaların Etkisi

            2. Toplumun Tepkisi

            3. Toplumun karikatürcüye Etkileri: Ard İletişim

            4. Karikatürün Etkisi Gelişme Yolunda Mıdır?

D – Karikatürün Eğitimdeki Rolü

E – Karikatürcüye Baskı

            1. İş Bulma Güçlükleri

            2. Gazetenin Baskısı

            3. Yasaların ve Hükümetin Baskısı

            4. Otosansür

F – Siyasal Grafik Gülmecede İç İlişkiler

G – Sonuç

Sözlük

Bibliyografya

Türk Karikatür Araştırmalarında Kaynaklar